AY AY GEBELİK GELİŞİMİ

  1. AY: Son adet kanamasından sonra olgunlaşan yumurta , adet döngüsünün ortalama 14. gününda rahim kanalı içine girer.Bu kanalda sperm ile karşılaşır ise döllenme gerçekleşir. Döllenmiş yumurta rahim iç duvarına doğru ilerler. Döllenmiş yumurtanın rahim içine yerleşmesine implantasyon denir. Bu dönemde az miktarda vajınal kanama olabilir.1. ayda yapılan ultrasonografide gebelik izlenmeyebilir. Bu dönemde gebeliğin tespit edilmesi için kan testleri kullanılır. Bu dönemde düzenli beslenmeli, folik asit desteği almalı , sigara ve alkolden uzak durmalıdır.

2.AY:(4-8 HAFTALAR):Bu haftada gebelik hormonunun etkisiyle anne adayında halsizlik, uyku hali, yorgunluk, duygu durum değişiklikleri,sabah bulantıları, iştahsızlık olabilir. Kokulara karşı aşırı bir hassasiyet, bazı kadınlarda barsak alışkanlıklarında değişiklik, özellikle kabızlık olabilir. Bu durunda diete lifli gıdalar eklemek ve su tüketimi artırmak yeterli olabilir. Gebeliğin ultrasonda görünür hale geldiği 2. ayda bazı kadınlar ise bu belirtilerin hiçbirini yaşamayabilir.

3.AY:(12 HAFTA): Anne adayında iştahsızlık, kusma ve bulantının en çok görüldüğü dönemdir. Bu dönemde sık ve az miktarda beslenmek kısmen rahatlatıcı olmakla berber, genellikle şikayetler 12 .hafta sonrasında kaybolur.

Fetus ise yaklaşık 6-7 cm olup kemik gelişimi başlamıştır. Deri ve tırnak oluşmuş, uzuvlar ve parmaklar ultrasonografi ile görülebilmektedir. Bu döneminin sonunda parmakları birbirinden ayıran perdeler kaybolmaya başlar.

4.AY:(13-17. Haftalar arası):Anne adayının gebeliği uyum sağladığı, bulantı ve kusmanın azaldığı, iştahın artığı dönemdir. Bu dönemde anne adayının beslenmesi dikkatle hazırlanmalı, demir desteğine başlanmalıdır Bu dönemde yapılan ultrasonografide bebeğin tüm organları, uzuvları, kafa içi yapıları net olarak izlenir.Bebeğin hareketleri anne tarafından hissedilmemesine rağmen ultrasonografi ile izlenir.Baş popa mesafesi yaklaşık 7-13 cm olup 24-140 gr ağırlığındadır. Kemikleşme merkezi oluşmaya başlamıştır. El ve ayak parmakları farklılaşmış haldedir. Cilt, tırnaklar ve kıl kökleri ortaya çıkmıştır. Fetüsün cinsiyeti belirlenmiş  ve fetüs kendiliğinden hareketler yapmaya başlamıştır.

5.AY(17-21. Haftalar arası): Bebek hareketleri artık anne adayı tarafından hissedilmeye başlar, bebeğin cinsiyeti net olarak tespit edilmiştir. Büyüyen bebekle beraber karın cildinde çatlaklar oluşmaya başlayabilir. Bu dönemde çatlak önleyici doğal kremler kullanılmalıdır. Anne adayı gün içinde bol su içmeliki, günde tüketilen su 2.5 litrenin altına inmemelidir. Ayrıca risk faktörü taşımayan gebelere egzersiz programı hazırlanmalı, özellikle gebelik platesi, yüzme karın kaslarını güçlendirerek doğumu kolaylaştırmakta ve kilo kontrolunu sağlamaktadır.. Demir ve multivitamin alımına devam edilmelidir. Tetanoz aşısıda bu dönemde yapılır.

Bebek yaklaşık 140-350 gram ve  13-24 cm boyundadır. Kıkırdak yapısı kemiğe dönüşmeye başlamıştır. Göz hareketleri belirgindir.

6.AY(21-25 haftalar arası): 24. Haftadan itibaren şeker yükleme testi önerilir. Bu haftalarda demir değerleride oldukça düşmekte, hem besin hemde ilaç ile anne desteklenmelidir. Bu haftalar bebeği ayrıntılı olarak ultrasonografi ile tarama yapacağımız dönemdir. Bebek bu dönemde işitmeye başlar, özellikle yüksek tiz sesleri işitir. Bebek hareketlerini ise  net olarak hem anne, hemde baba adayı tarafından hissedilir

Fetüs yaklaşık 350-660 gram 26-34cm olup ve her geçen gün ağırlığı artmaktadır. Fetüs her dakika hareket halindedir. Fetüsün cildi yumuşak tüy ile kaplıdır. Ve az miktar saç çıkmıştır.

7.AY(25-30 haftaler arası): Anne adayında özellikle reflüye bağlı midede yanma şikayeti başlar.Mide şikayetlerine yönelik sık ve az yemek yeme, yüksek açıda yatma ve bazı durumlarda ilaç desteği gerekebilir.

Bebekde ise hareketler oldukça belirgin ve bilinçli olarak yapılır. Bebeklerde yutma refleksi gelişmeye başlar.Fetüs yaklaşık 600-1300 gram 34-40cm boyunda olup, cilt altında yağ depolamaya başlamış ve cilt buruşmuşur. Kaş ve kirpikler bu dönemde fark edilir. Akciğer gelişimi mevcut olan bu dönemde doğan bir fetüs nefes almaya başlar.28. hafta sonrasında doğan fetüsler ortalama 1100 gram  olup bu fiziksel ve nörolojik bozukluğu olmadan iyi bir yenidoğan bakımı ile sağlıklı olarak hayatta kalma şansına sahiptir.

8.AY(30-34. Haftalar arası):Bu haftalarda kısa süren, düzensiz yalancı doğum sancıları olabilir. Akciğer gelişimi 8. Ay sonuna doğru tama yakın olgunlaşır. Tansiyon , kilo takibi önemlidir. Özellikle idrar yolu enfeksiyonları sık görülmekte ve gerekli durumlarda tedavi edilmelidir. Bebek akciğer gelişimini bu 8. ay sonuna doğru tama yakın tamamlamıştır. Yaklaış 1500-2400 gram ağırlığında ve 44-46 cm boyundadır. Tıbbi nedenlerle erken doğum durumunda 8. Ay yenidoğan açısından belirgin sorunla karşılaşılmayan dönemdir.

9.AY(34-38. Haftalar arası):Mide şikayetleri gittikçe artmış, efor kapasitesi azalmış ve sık idrara çıkma, idrar kaçırma, uykusuzluk gibi şikayetler anne adayını huzursuz eder. Bu dönemdeki en büyük sorun ise annenin doğum konusundaki endişeleri ve korkularıdır. Anne adayı her kontrolde tıbbı engel olmadığı sürece normal doğuma özendirilmeli, doğal doğumun bebek ve anne için olumlu etkileri anlatılmalıdır. Anne doğuma hazırlanmalıdır

Baş popo mesafesi 44-48 cm ve ağırlığı 2500 -3000 gr dır. Yağ deposu artmış ve ve gövde ve yüzün buruşuk hali kaybolmuştur.

38.hafta sonrası: Anne adayı her hafta değerlendirilir. Bebek haftada yaklaşık 200 gr kilo alır. Bebeğin doğum kilosu 2500-4000 gram arasında değişebilir. Bebeğin kilosunu belirleyen faktörlerden en önemlisi bebeğin genetik yapısıdır. Bebek hareket takibi, su gelişi, sancı ve kanama gibi acil durumlar konusunda anne adayı bilgilendirilmelir. Bu dönemlerde seyahat önerilmez. Anne adayının yoğun efor gerektiren davranışlarda bulunmaması, özellikle bol sıvı alması, kegel egzersizleri yapması ve yatış pozisyonu sol yan olmalıdır.

 

Son adet döneminin başlangıcından itibaren 40 haftayı dolduran fetüs, tam olarak gelişmiştir.

Kan akımı gebeliğin ilerleyen halftalarında giderek artmakta , doğuma yakın ise fetüse dakikada 700-900 cc kan akımı olur. Doğum sancıları sırasında rahimin her kasılmasında kan akımı azalır. Ayrıca fetüse olan kan akımı annenin pozisyonu da dahil olmak üzere birçok faktörden etkilenir. Yatış pozisyonunda özellikle sol yan pozisyonda  fetüse olan kan akımının daha fazla olduğu tespit edilmiştir